acta
universitatis
   lodziensis

folia archaeologica

Streszczenie


Zbigniew Lechowicz, Pozostałości pieców w osiemnastowiecznym Królewskim Pałacu Podróżnym w Kutnie, "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica", nr 27, Łódź 2010, s. 161-177.

Królewski Pałac Podróżny powstał po 1750 roku, kiedy wydzierżawiono parcelę, w obrębie której władca miał wybudować dla swej wygody budynki mieszkalne. Zespół składał się z pałacu z dwoma skrzydłami bocznymi, dwóch wolno stojących oficyn, założenia ogrodowo – parkowego oraz dwóch budynków gospodarczych. W 2004 roku przeprowadzono badania archeologiczne w obrębie obiektu, które miały na celu uzupełnienie wiedzy o pałacu oraz uzupełnić dane o jego fazach budowlanych. W trakcie prac pozyskano 7902 fragmenty zabytków ruchomych takich jak naczynia gliniane, kafle, przedmioty szklane i metalowe, kości zwierzęce i inne. Wśród interesującego zbioru kafli liczącego 1047 fragmentów wyróżniono jedynie 8 ułamków okazów naczyniowych. Kafle płytowe podzielono na grupy biorąc pod uwagę głównie ich ornamentykę.

Trzon zespołu tworzą egzemplarze z ornamentem kartuszowym. Ich lica pokrywała najczęściej biała polewa. Warstwy, w których znaleziono takie fragmenty łączone są z najstarszą fazą budowlana pałacu saskiego datowaną na 1750 rok. Wyróżniono tu okazy wypełniające oraz gzymsowe. Na podstawie znalezisk tego typu kafli w obrębie wykopu nr X wykonano rekonstrukcję pieca, który mógł stać w jednym z pomieszczeń skrzydła zachodniego pałacu. Mniej liczną grupę stanowiły fragmenty kafli o zbliżonej stylistyce, pokryte zielonym szkliwem. Znaleziska te datowane są na drugą połowę XVIII wieku. Wyróżniono także fragmenty kafli, których płyty zdobiły bogate motywy roślinne charakterystyczne dla zdobnictwa siedemnastowiecznego. Egzemplarze pokrywały polewy o barwach zielonej i oliwkowej. Ostatnią grupę stanowiły okazy dziewiętnastowieczne prostych, nieornamentowanych płytkach pokrytych zieloną polewą.

Pozostałości urządzeń grzewczych stwierdzono w skrzydłach bocznych pałacu, oraz w środkowym ryzalicie. To odkrycie zapewne wspomoże prace nad rekonstrukcją pieców funkcjonujących w pałacu.