acta
universitatis
   lodziensis

folia archaeologica

Streszczenie



Maria Dąbrowska, Na temat studiów nad kaflarstwem i urządzeniami grzewczymi słów kilka, "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica", nr 27, Łódź 2010, s. 5-9.

Kafle, części składowe pieców, stosunkowo późno włączono w zakres zainteresowania archeologów. Pierwsze opracowania zostały przygotowane przez historyków sztuki, skupiających się głównie na tzw. rzemiośle artystycznym. Natężenie badań archeologicznych nad średniowieczem i czasami nowożytnymi oraz rozwijające się równolegle studia nad kulturą materialną i warunkami bytu mieszkańców ziem polskich, skierowały zainteresowania archeologów na problemy zabezpieczenia przed zimnem. W obszarze zainteresowań znalazły się urządzenia takie jak kominki, ogrzewanie typu hypocaustum, piece oraz paleniska kuchenne. Oceniając dwudziestolecie studiów nad kaflami, należy stwierdzić, iż większość wysuwanych początkowo problemów została podjęta przez badaczy, a uzyskane wyniki są zadowalające. Jednym z ważniejszych zadań było precyzyjne datowanie kafli. Podstawą do określenia chronologii pozostała analiza cech stylistycznych motywów zdobniczych. Równie ważne i uściślające datowanie są przekazy pisane związane z badanym obiektem, a także inne źródła materialne stanowiące kontekst kulturowy analizowanych nawarstwień.

Do tej pory nie uzyskano odpowiedzi na pytanie o genezę zjawiska, jakim było wprowadzenie pieców na terenie Polski i ich ekspansja w kierunku wschodnim. Z problemem tym wiąże się konieczność ustalenia czy istniały centra specjalizujące się w produkcji tych wyrobów. Kolejnym zadaniem jest kontynuacja badań nad surowcami garncarskimi- wyraźnymi wyróżnikami kafli wytwarzanych w określonym regionie.

Niniejszy tom jest pokłosiem serii tzw. Warsztatów kaflarskich zainicjowanych i organizowanych początkowo przez Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie i Poznański Oddział Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich. Zawarte w nim prace prezentują wyniki badań prowadzonych nie tylko nad kaflami, ale też nad szerzej pojmowaną problematyką związaną z ogrzewaniem wnętrz mieszkalnych.